چک لیست کتابخوانی؛ قبل، هنگام و بعد از خواندن کتاب چه کنیم؟
چک لیست کتابخوانی برای مطالعه بهتر؛ یاد بگیرید قبل، هنگام و بعد از خواندن کتاب چه کارهایی انجام دهید، نکات مهم را ثبت کنید و کتابخوانی مؤثر داشته باشید.
چک لیست کتابخوانی؛ قبل، هنگام و بعد از خواندن کتاب چه کنیم؟
کتاب خواندن فقط به این معنی نیست که کتاب را باز کنیم و چند صفحه جلو برویم. اگر بخواهیم از زمانی که برای مطالعه میگذاریم بیشترین استفاده را ببریم، بهتر است برای قبل، هنگام و بعد از خواندن کتاب یک روند مشخص داشته باشیم.
یک چک لیست ساده کتابخوانی کمک میکند بدانیم قبل از شروع چه هدفی داریم، هنگام مطالعه روی چه نکاتی تمرکز کنیم و بعد از تمام کردن کتاب چگونه مطالب مهم آن را حفظ و مرور کنیم.
در این مقاله یک چک لیست کامل کتابخوانی را مرحلهبهمرحله بررسی میکنیم که میتوانی برای کتابهای مختلف از آن استفاده کنی.
چک لیست کتابخوانی چیست؟
چک لیست کتابخوانی مجموعهای از کارهای سادهای است که میتوانیم قبل، هنگام و بعد از مطالعه انجام دهیم.
این چک لیست قرار نیست کتاب خواندن را پیچیده کند. برعکس، هدف آن این است که مطالعه را منظمتر کنیم و کاری کنیم که کتابی که میخوانیم فقط یک عنوان در فهرست کتابهای خواندهشده نباشد.
برای مثال، به جای اینکه فقط بگوییم:
«این ماه یک کتاب میخوانم.»
میتوانیم مشخص کنیم:
چه کتابی بخوانیم؟
چرا میخواهیم آن را بخوانیم؟
روزانه چند صفحه بخوانیم؟
چه نکاتی را یادداشت کنیم؟
بعد از خواندن کتاب چه چیزی از آن یاد گرفتهایم؟
چه زمانی نکات مهم آن را مرور کنیم؟
بخش اول: چک لیست قبل از خواندن کتاب
قبل از اینکه مطالعه را شروع کنی، چند دقیقه برای آمادهسازی وقت بگذار.
۱. کتاب مناسب را انتخاب کن.
قبل از شروع، از خودت بپرس:
آیا این کتاب با هدف فعلی من ارتباط دارد؟
آیا موضوع آن برایم کاربردی است؟
آیا الان زمان مناسبی برای خواندن این کتاب است؟
آیا واقعاً علاقه دارم آن را بخوانم؟
انتخاب درست کتاب میتواند کیفیت مطالعه را بیشتر کند.
۲. دلیل خواندن کتاب را مشخص کن.
یک جمله ساده بنویس:
«من این کتاب را میخوانم تا...»
مثلاً:
اطلاعات بیشتری درباره مدیریت زمان به دست بیاورم.
با یک موضوع جدید آشنا شوم.
مهارت جدیدی یاد بگیرم.
وقتی هدف مطالعه مشخص باشد، توجه ما هنگام خواندن بیشتر میشود.
۳. تعداد صفحات را بررسی کن.
تعداد صفحات کتاب را ببین و یک هدف واقعبینانه برای مطالعه تعیین کن.
مثلاً اگر کتاب ۳۰۰ صفحه دارد، لازم نیست تصمیم بگیری هر روز ۵۰ صفحه بخوانی و بعد از چند روز، به برنامه ادامه ندهی.
میتوانی از یک هدف سادهتر شروع کنی: روزانه ۱۰ تا ۲۰ صفحه.
مهمتر از تعداد صفحات، استمرار در مطالعه است.
۴. زمان مطالعه را مشخص کن.
یک زمان مشخص برای کتابخوانی انتخاب کن.
مثلاً:
صبح ها بعد از بیدار شدن
بعدازظهرها
شب ها قبل از خواب
زمان استراحت بین کارها
اگر زمان مطالعه مشخص باشد، تبدیل کردن کتابخوانی به یک عادت آسانتر میشود.
۵. وسایل مورد نیاز را آماده کن.
برای مطالعه میتوانی این وسایل را کنار دستت داشته باشی:
کتاب
دفتر یا دفترچه یادداشت
خودکار
هایلایتر
تایمر در صورت نیاز
البته برای خواندن کتاب همیشه به همه این وسایل احتیاج نداری؛ هدف این است که مطالعه با آرامش بیشتر، انجام شود.
بخش دوم: چک لیست هنگام خواندن کتاب
حالا به مهمترین قسمت میرسیم: خود مطالعه.
قبل از شروع:
۱ـ محیط آرامی انتخاب کن.
فقط برای مدت مشخصی روی مطالعه تمرکز کن.
حتی ۲۰ دقیقه مطالعه متمرکز میتواند بسیار عالی باشد.
۲. فقط تعداد صفحات را دنبال نکن.
هدف کتابخوانی فقط خواندن همه کتاب نیست.
هنگام مطالعه از خودت بپرس:
«مهمترین چیزی که الان فهمیدم چیست؟»
اگر پاسخ مشخصی نداری، چند لحظه مکث کن و بخش قبلی را مرور کن.
۳. نکات مهم را علامتگذاری کن.
فقط قسمتهایی را علامت بزن که:
نکته جدیدی دارند.
برایت کاربردی هستند.
میخواهی بعداً مرورشان کنی.
۴. نکات مهم را یادداشت کن.
میتوانی بعد از هر فصل چند نکته کوتاه بنویسی.
برای مثال:
نام فصل: مدیریت زمان
۵. سؤالهایی که هنگام مطالعه ایجاد میشوند را بنویس.
گاهی کتاب، باعث میشود سؤالهایی در ذهنمان ایجاد شود.
به جای اینکه بگویی:
«بعداً یادم میماند.»
آن را بنویس.
مثلاً:
سؤال: چطور میتوانم این روش را در برنامه روزانه خودم اجرا کنم؟
بعداً میتوانی هنگام مرور کتاب به این سؤال برگردی.
۶. مثالهای کاربردی را مشخص کن.
اگر نویسنده مثالی ارائه میدهد که برای زندگی یا کار تو کاربرد دارد، آن را علامت بزن.
این کار کمک میکند کتاب را فقط به عنوان مجموعهای از اطلاعات نبینی و بتوانی بعضی از ایدهها را وارد زندگی واقعی کنی.
بخش سوم: چک لیست بعد از خواندن هر فصل
لازم نیست تا مطالعه کامل کتاب صبر کنی.
بعد از هر فصل، فقط چند دقیقه وقت بگذار و این سؤالها را جواب بده:
خلاصه فصل
این فصل درباره چه چیزی بود؟
در یک یا دو جمله جواب بده.
مهمترین نکته
مهمترین چیزی که از این فصل یاد گرفتم چیست؟
امتیاز
به فصل از ۱ تا ۱۰ امتیاز بده.
این کار بعداً کمک میکند بفهمی کدام قسمتهای کتاب برایت ارزش بیشتری داشتهاند.
بخش چهارم: بعد از مطالعه کل کتاب چه کنیم؟
چند دقیقه بعد از مطالعه کل کتاب میتواند بسیار ارزشمند باشد.
۱. کتاب را در یک جمله خلاصه کن.
از خودت بپرس:
«اگر بخواهم این کتاب را در یک جمله توضیح بدهم، چه میگویم؟»
این کار باعث میشود مفهوم اصلی کتاب را بهتر در ذهن نگه داری.
۲. سه نکته مهم کتاب را بنویس.
فقط سه نکته انتخاب کن.
نه ۲۰ نکته و نه ۳۰ نکته.
مثلاً:
۳ چیزی که از این کتاب یاد گرفتم:
۳. یک اقدام انجام دادنی انتخاب کن.
این یکی از مهمترین قسمتهای چک لیست کتابخوانی است.
از خودت بپرس:
«بعد از خواندن این کتاب، چه کاری را قرار است انجام دهم؟»
مثلاً اگر کتاب درباره مدیریت زمان بوده، یک اقدام انجام دادنی میتواند این باشد:
«از فردا هر شب سه کار مهم روز بعد را مشخص میکنم.»
۴. به کتاب امتیاز بده.
میتوانی کتاب را از چند نظر بررسی کنی:
معیار: امتیاز ۱ از ۱۰
جذابیت
کاربردی بودن
کیفیت محتوا
میزان یادگیری
ارزش پیشنهاد به دیگران
سپس یک امتیاز کلی برای کتاب ثبت کن.
بخش پنجم: مرور کتابهای خواندهشده
مرور اول
چند روز بعد از مطالعه کل کتاب، نکات مهم را دوباره بخوان.
مرور دوم
چند هفته بعد، فقط خلاصه و یادداشتهای خودت را بررسی کن.
مرور سوم
بعد از مدتی از خودت بپرس:
«کدام ایده این کتاب هنوز در زندگی من کاربرد دارد؟»
لازم نیست هر بار کل کتاب را دوباره بخوانی.
گاهی مرور چند صفحه یادداشت کافی است.
چک لیست کتابخوانی
اگر بخواهی همه مراحل را یکجا داشته باشی، میتوانی از این چک لیست استفاده کنی:
قبل از مطالعه
کتاب مناسب را انتخاب کردم.
دلیل خواندن کتاب را مشخص کردم.
هدف مطالعه را نوشتم.
تعداد صفحات کتاب را بررسی کردم.
تعداد صفحات روزانه را مشخص کردم.
زمان مشخصی برای مطالعه تعیین کردم.
وسایل مورد نیاز را آماده کردم.
هنگام مطالعه
با تمرکز مطالعه کردم.
نکات مهم را علامتگذاری کردم.
نکات کاربردی را یادداشت کردم.
مثالهای مفید را مشخص کردم.
بعد از هر بخش، نکات اصلی را مرور کردم.
بعد از مطالعه هر فصل
فصل را در چند جمله خلاصه کردم.
مهمترین نکته را نوشتم.
یک کاربرد انجام دادنی پیدا کردم.
به فصل امتیاز دادم.
بعد از مطالعه کل کتاب
کتاب را در یک جمله خلاصه کردم.
۳ نکته مهم را نوشتم.
یک اقدام انجام دادنی انتخاب کردم.
به کتاب امتیاز دادم.
کتاب را در فهرست کتابهای خواندهشده ثبت کردم.
مرور
چند روز بعد یادداشتها را مرور کردم.
چند هفته بعد نکات اصلی را مرور کردم.
چطور کتابخوانی را منظمتر کنیم؟
اگر میخواهی کتابخوانی به یک عادت تبدیل شود، لازم نیست از ابتدا اهداف بسیار بزرگ تعیین کنی.
به جای اینکه بگویی:
«از این ماه هر روز یک ساعت کتاب میخوانم.»
میتوانی با یک هدف کوچک شروع کنی:
روزانه ۱۰ صفحه.
وقتی این کار برایت عادت شد، میتوانی مقدار مطالعه را افزایش دهی.
همچنین بهتر است تعداد کتابهایی که میخوانی تنها معیار موفقیتت نباشد. ممکن است کسی در یک ماه پنج کتاب بخواند اما چیز زیادی از آنها به یاد نداشته باشد؛ در مقابل، فرد دیگری یک کتاب بخواند و چند ایده آن را واقعاً در زندگی خود اجرا کند.
بنابراین کیفیت مطالعه اهمیت زیادی دارد.
تفاوت کتاب خواندن و کتابخوانی مؤثر
کتاب خواندن یعنی صفحات کتاب را مطالعه کنیم.
اما کتابخوانی مؤثر یعنی:
خواندن
فهمیدن
یادداشت کردن
مرور کردن
اجرا کردن
وقتی برای کتاب هدف تعیین میکنیم، نکات مهم را ثبت میکنیم و حداقل یک ایده را در زندگی اجرا میکنیم، ارزش مطالعه بیشتر میشود.
برای داشتن یک کتابخوانی منظم، لازم نیست روش پیچیدهای داشته باشی.
کافی است قبل از مطالعه هدف مشخص کنی، هنگام خواندن روی نکات مهم تمرکز داشته باشی و بعد از تمام کردن کتاب، خلاصه و چند نکته کاربردی آن را ثبت کنی.
لینک مشاهده و خرید پلنر سالانه مطالعه کتاب
اگر دوست داری تعداد کتابهای خواندهشده، صفحات مطالعهشده و روند مطالعهات را منظمتر دنبال کنی، میتوانی از یک پلنر سالانه کتابخوانی استفاده کنی و مطالعه کتابهایت را در طول سال ثبت و پیگیری کنی.
